Schoten, véél meer dan Joske Vermeulen en de Scheldeprijs...

Bijgewerkt: 20 nov 2020

Onderstaande originele videoclip verraadt dat ik dit verhaal schrijf met enige emotie. Want het gaat over mijn geboortedorp. De grond waar ik mijn roots heb, tot vier generaties terug. Ik excuseer mij voor de lengte ervan en zou het bijzonder waarderen, mocht u een kwartier van uw leven investeren om dit verhaal te lezen tot het einde. Dank u! U zal er geen spijt van hebben!


Schoten in een notendop

De Antwerpse metropool is gulzig en breidt alsmaar uit. Toch is Schoten, alhoewel randgemeente, nog steeds een oase van rust en groen. Hierna beschrijf ik een tripje waarvoor u best een dikke halve dag uit trekt. Natuur, geschiedenis, erfgoed, eten en en drinken, het komt allemaal aan bod in Schoten! U hebt wel een fiets of auto nodig want we doorkruisen bijna de ganse gemeente.


Misschien komt onderstaand beeld wielerliefhebbers bekend voor: tijdens de aankomst van de Scheldeprijs, komt het gemeentehuis ieder jaar in beeld. Maar Schoten heeft heel wat meer te bieden dan dit gebouw in gotische stijl.


Wat Schoten het meest kenmerkt, zijn kastelen, adellijke families en.... art nouveau!

Ik ken geen enkele gemeente waar op zo'n kleine oppervlakte zoveel kastelen staan. Sommigen staan net op de de huidige gemeentegrens, al lang voor die vast lag. Jammer genoeg zijn de meesten privé-eigendom en vaak niet eens te zien vanop de openbare weg. Een overzicht:


Deze kastelen doen we aan tijdens onze trip:


De moeite waard om te zien en te weten, maar deze kastelen passeren we niet:



Bizar hoe anders je als volwassene en als blogger naar je eigen geboortestreek kijkt. Onze trip vertrekt niet in de Trammesandlei 122 (die overigens bestaat, maar in buurgemeente Merksem ligt en niet in Schoten).


Niet omdat het mijn geboortedorp is, maar ik ken geen andere gemeente waar de tegenstelling tussen arm en rijk, tussen rijk en héél rijk zo uitgesproken zichtbaar is


Hoe het begin van de toer bereiken

U neemt de E19 van Antwerpen naar Breda en verlaat de snelweg bij afrit "Kleine Barreel" waar u richting Schoten, Merksem volgt. Aan de tweede verkeerslichten, gaat u bij de Carrefour naar links de Horstebaan op.



Het is belangrijk dat u geen andere weg neemt. Op de Horstebaan mag u toch maar 50 km/h rijden, maar kijkt u aub uit naar de verschillende hekken en aanwijzingen van de kastelen die zich daar bevinden. Met name Ten Wijngaart en Den Horst. Dit is van oudsher een buurt waar enkel de superrijken wonen.


Ongeveer een kilometer verder ziet u een belangrijk Schotens herkenningspunt: de kapel van Vordenstein. Daar begint onze toer.


Kapel van Vordenstein


Deze kapel is vandaag nog steeds privé-bezit van de familie De Pret Roose de Calesberg. Boven de deur ziet u hun wapenschild en het getal 1436, bouwjaar van deze unieke kapel.



Het gebouw werd in 2015 gerestaureerd ter gelegenheid van een doopsel nadat het 15de eeuwse gebouw ten prooi was gevallen aan vandalisme en verval. De familie heeft er ook nog steeds haar private grafkelder.


Door de poort ziet u reeds het magnifieke domein Vordenstein, onze eerste stop. De ingang bevindt zich echter niet hier.

Park en kasteeldomein Vordenstein


We laten de kapel letterlijk links liggen en rijden door tot aan het kruispunt. Daar draait u links de Kopstraat in en na 100m vindt u de ingang naar de parking.


Dit magnifieke domein ontstond reeds in de 14de eeuw na de samenvoeging van twee lenen. Het kasteel dat er stond, werd jammer genoeg afgebroken in 1947. De oranjerie in de ommuurde tuin is echter bewaard gebleven, evenals het vroegere koetshuis. In de oranjerie is een taverne gevestigd die uitgebaat wordt door mindervaliden; een prachtig initiatief!



Het domein zelf is eigendom van het Vlaams Gewest en wordt uitgebaat door het Agentschap Natuur en Bos. De dreven en bossen zijn ronduit prachtig en er zijn verschillende bewegwijzerde wandelingen. Opgelet: fietsen en honden zijn niet toegelaten.

In Vordenstein zijn fietsen en honden niet toegelaten

Voor het bezoek van dit domein, trekt u best ongeveer 2u uit. Na uw wandeling kan u hier iets eten, ofwel nog eerst een volgende stop maken.

De veerhuizen Wenduine en Westende


Vele Schotenaren hebben leren zwemmen in Schoten-vaart (officieel kanaal Dessel-Schoten) aan de veerhuizen.

Als u met de wagen komt, parkeert u best aan het einde van de Zandstappenstraat. U bevindt zich in de wijk Bloemendaal (straten zijn bloemennamen), aan de oever van Schoten vaart, tussen de kapotte brug en de Zaat. Ongeveer waar u parkeert, was tot in 1964 een scheepswerf of een Zaat. De straat die langs de vaart loopt, heet dan ook de Zaatstraat.


U wandelt nu naar links en u ziet in de verte de kleine ophaalbrug, bij de Schotenaren gekend als de kapotte brug, omdat het leger ze tijdens WOII opblies om de Duitsers af te remmen. Eerst in 1959 werd ze herbouwd.



Ah, de veerhuizen, want dat is onze volgende stop. Tot in de jaren '70 kwam er veel Antwerpenaren (en zelfs Brusselaars) naar Schoten op vakantie. De veerhuizen waren tegelijk café, restaurant en hotel. Achter de veerhuizen zijn nog steeds bungalows te zien die verbouwd zijn tot permanente huizen die kriskras door mekaar gebouwd werden en daarom de bijnaam "het negerdorp" kregen.

De namen van de veerhuizen verwijzen symbolisch naar namen van "echte" badsteden

De beau-monde van begin 20ste eeuw hadden hun buitenverblijven in villa's op Schotenhof (zie verder).

Schoten-centrum

Stel nu uw GPS in op Markt. Zoals in iedere gemeente, heeft deze buurt een belangrijke rol gespeeld in de Schotense geschiedenis.


de Markt

Reeds decennia wordt de markt misbruikt als parkeerplaats. Tot in de jaren '80 stond de zaterdagmarkt effectief op dit plein. De zaterdagmarkt bestaat nog steeds, dan is het hier meestal zeer druk.


Het standbeeld van Tijl Uilenspiegel op de Markt is symbolisch. Deze historische figuur zou namelijk met Nele, de liefde van zijn leven, in Schoten gewoond hebben.


Reeds decennialang zit hij in het hart van de Schotenaren.