Hoboken, waar uwe sorghen vliedten en kind'ren eeuwig baas zijn

Bijgewerkt: 20 nov 2020

De "beau-monde" kwam zich vroeger ontspannen in wat vandaag de stadsrand is. In Hoboken waren er ooit 25 "hoven van pleysantië". We bezoeken er enkele. Maar dat is niet alles wat deze verstedelijkte slaapgemeente in petto heeft! Ik neem u graag mee voor een zeer bijzondere namiddag.


Verder verwijs ik ook graag naar een eerdere blogpost over Schaarbeek.

"Ne nous cachons pas la figure": in Hoboken is niets te beleven of te zien. Het is volledig verstedelijkt en het is een slaapdorp vol appartementsblokken en rijhuizen waar mensen wonen die in de haven of in de stad werken en hier komen slapen.


De Antwerpse metropool heeft Hoboken opgeslokt en de gemeente is verworden tot een stadsdistrict.


Als Hoboken al in het nieuws kwam of komt, heeft dat vaak te maken met Umicore en heeft dat meestal een negatieve connotatie. Umicore, begonnen als Union Minière, is meer dan 200j oud en heeft o.a. in Belgisch Congo miljoenen tonnen edelmetalen ontgonnen met inlandse arbeiders die in erbarmelijke en gevaarlijke omstandigheden werkten.


De minder jonge lezers, herinneren zich ongetwijfeld nog de perikelen rond de sluiting van de vroegere Cockerill-scheepswerf...

In Hoboken zijn heel wat getuigen van de roemrijke geschiedenis toen Hoboken nog de buiten was waar de Antwerpse "beau monde" zich al sinds de 16-17e eeuw kwam ontspannen.

Programma


Voor deze trip trekt u beste een halve dag uit. U kan deze trip best doen per fiets. Woont u wat verder weg? Gebruik dan een huurfiets .

Deze trip doet u best per (huur)fiets. Te voet kan ook, maar dan moet u zich wel één keer verplaatsen met de wagen

We bezoeken achtereenvolgens:

  1. Enkele hoven van plaisantië die door de Antwerpse burgerij gebruikt werden. Het kasteel en park van Sorghvliedt, het Meerlenhof en het Hof van Broydenborg liggen op wandel- of fietsafstand van mekaar.

  2. Het Schoonselhof, ook wel "père Lachaise van Antwerpen" genoemd. Deze begraafplaats is niet enkel de laatste rustplaats van heel wat grootheden als Hendrik Conscience, maar tevens een prachtige groene long vol staaltjes van architectuur, kunst en ook een kasteel! En bovenal: het collectief geheugen van Antwerpen...

Een bezoek aan het Schoonselhof is een unieke belevenis. Tegelijk een wandeling in een prachtig natuurdomein, immersie in allerlei kunst, herinneringen en een toer door het Antwerpse collectief geheugen!! MUST SEE.

Start van de wandeling

Parkeer uw wagen aan de sporthal van Sorghvliedt en neem daar een huurfiets. Vergeet niet om eerst online na te kijken of er voldoende fietsen beschikbaar zijn op www.velo-antwerpen.be



Hoven van pleysantië

Reeds in de 17de eeuw bouwden rijke Antwerpse handelaars hier lusthoven die ze gebruikten voor vertier en ontspanning. Ooit stonden er in Hoboken niet minder dan 25 van zulke lusthoven. Vandaag zijn er nog een aantal bewaard waarvan we er drie bezoeken.


Park en kasteel Sorghvliedt

De naam spreekt voor zichzelf: plaats waar "de zorgen vlieden" of verdwijnen. Van op de parking kan u rechtstreeks het park in. U vindt hier allerlei sportinfrastructuur en een speeltuin, maar ook moderne kunstwerken die in gans het park verspreid zijn.


"Als dat ook al kunst is", hoor ik u nu denken. Om u te helpen beslissen of uw mening te vormen, staat er naast ieder kunstwerk een paaltje met een QR-code die u kan scannen met uw GSM. U wordt dan naar een website gestuurd waar u meer informatie vindt over het werk en de kunstenaar.


Wandel door het park naar het witte kasteel. Het werd gebouwd in rococostijl rond 1750 als zomerverblijf voor een rijke koopman. Tot in de helft van de 20ste eeuw bleef het in privébezit. Vandaag is het eigendom van de Stad Antwerpen en wordt het gebruikt als plaats om plechtigheden te voltrekken.


Zowel het kasteel, de 18de eeuwse koetshuizen en de tuin zijn geklasseerd.



Meerlenhof

Dit is een voorbeeld van hoe het niet moet. Van het domein rond het kasteel blijft niets meer over. Enkel het parkje waar het kasteel staat en het gebouw zelf zijn overeind gebleven. De sfeer is zeer bijzonder onder de prachtige eeuwenoude bomen. Reeds in de 16de eeuw stond hier een zomerverblijf. het huidige gebouw dateert echter van 1918.


Bekijk de ligging op Google Maps.



Tijdens WOII liep het kasteel heel wat schade op door de V-bommen die in de directe omgeving vielen. De gemeente kocht het goed in 1963. Het park is ten prooi gevallen aan de verkavelwoede van de jaren '60 en '70.

.

Het kasteel zelf is opnieuw bewoond. Sinds 2015 wonen hier twee gezinnen in een co-housing project. Het parkje is openbaar en vrij toegankelijk.

Het Meerlenhof bewonderen temidden een klein parkje, volledig omgeven door lelijke straten is een bijzondere ervaring

Hof van Broydenborg

Hiervoor geldt een soortgelijk verhaal als voor het Meerlenhof. Al in 1540 stond hier een kasteel dat door de eeuwen zeer vaak van eigenaar is gewisseld. In 1830 verbouwde bankier Jozef Verbist het kasteel in neo-classistische stijl. Er werden vleugels bijgebouwd die later een technische school huisvestten.


De gemeente Hoboken kocht het pand en het domein in 1928. Verschillende gemeente- later stadsdiensten vonden er onderdak. Het park werd grotendeels verkaveld. Enkel het stukje dat achteraan aansluit bij het Sorghvliedtpark werd bewaard;



Ook al bent u een kasteelliefhebber, waarschijnlijk is driemaal scheepsrecht :) We sluiten het eerste deel van ons bezoek aan Hoboken af. De beste wijn heb ik bewaard voor het einde van het feestje :)

Schoonselhof

De ervaring die u te wachten staat, is zo bijzonder dat ik er met gemak minstens twee blogposts kan aan wijden. Er is hierover echter al zoveel geschreven en gemaakt dat ik het bij één zal houden :)